Αναμένεται η έκδοση Navtex που θα επιτρέψει στο γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», το οποίο παραμένει στο Ηράκλειο Κρήτης εδώ και δέκα ημέρες, να αποπλεύσει και να επανεκκινήσει τις βυθομετρικές έρευνες για την εγκατάσταση του ηλεκτρικού καλωδίου GSI. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Διυπουργική Επιτροπή (ΕΧΑΕΘ) έχει εγκρίνει το αίτημα της γαλλικής εταιρείας, δίνοντας τη σύμφωνη γνώμη στο Υπουργείο Εξωτερικών για την έκδοση της σχετικής NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού. Το ερευνητικό πλοίο αναμένεται να ξεκινήσει τις εργασίες του από τη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, μια περιοχή που παρουσιάζει ιδιαίτερες βυθομετρικές δυσκολίες και όπου το 2024 είχαν εμφανιστεί φρεγάτες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, διακόπτοντας προσωρινά τις εργασίες.
Η απόφαση για την έναρξη των εργασιών φαίνεται να επηρεάστηκε από την ολοκλήρωση των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς και από τη διευθέτηση ζητημάτων μετά την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Εμανουέλ Μακρόν και του Ταγίπ Ερντογάν πριν από περίπου δέκα ημέρες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί εάν η Άγκυρα έχει λάβει τη γραπτή ενημέρωση που είχε απαιτήσει ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».
Ενδεχόμενες αντιδράσεις της Τουρκίας για το καλώδιο
Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Σωτήρης Ρούσσος, εκτιμά ότι εάν η Άγκυρα είχε λάβει «ενημέρωση» από τη γαλλική πλευρά, θα την είχε κοινοποιήσει με ανακοίνωσή της, ακολουθώντας την πάγια τακτική της για ανάδειξη της ικανοποίησης των αιτημάτων της. Αυτό, όμως, δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής. Σύμφωνα με τον κ. Ρούσσο, υπάρχουν δύο βασικά ενδεχόμενα σχετικά με τη διαχείριση του καλωδίου: είτε η Τουρκία ενημερώνεται και προβαίνει σε έκδοση δικής της Navtex, δηλώνοντας κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή, είτε δεν ενημερώνεται και αποστέλλει φρεγάτες για να εμποδίσει το έργο. Όπως δήλωσε στο parapolitika.gr, «αν η γαλλική εταιρεία ενημερώσει, οι Τούρκοι δεν θα το κρατήσουν κρυφό. Θα ανακοινώσουν ότι «μας ενημέρωσε και εμείς δίνουμε την άδειά μας, συμφωνούμε», επικαλούμενοι τα κυριαρχικά δικαιώματα ή τις απαιτήσεις τους στην περιοχή».
GSI: Η Αθήνα εκτιμά περιορισμένη την αντίδραση της Τουρκίας μετά τις αμερικανικές εκλογές
Η Αθήνα εκτιμά ότι η συγκυρία, ιδίως μετά την αποδυνάμωση του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, δεν ευνοεί σενάρια έντονης αντίδρασης από πλευράς της Τουρκίας. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1, ανέφερε ότι δεν αναμένει παρεμπόδιση του έργου από την Τουρκία, αλλά τόνισε ότι «για κάθε περίπτωση, εμείς έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια». Επισήμανε δε ότι «ο καθένας αναλαμβάνει το βάρος των πράξεών του. Εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει, τότε θα βρει απέναντί της προφανώς την Ελλάδα».
Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Σωτήρη Ρούσσο, η εσωστρέφεια που επικρατεί στον Λευκό Οίκο μετά την ήττα του Τραμπ, με τον ίδιο και τους επιτελείς των υπουργείων να ασχολούνται με εσωτερικά ζητήματα, μπορεί να δώσει στην Τουρκία περιθώρια για πιο επιθετικές κινήσεις. Υποστηρίζει ότι «οι Τούρκοι θεωρούν ότι στο μακρό διάστημα, δηλαδή μέχρι να συγκροτηθεί το νέο Κογκρέσο, θα αντιμετωπίσουν περισσότερα εμπόδια, κυρίως όσον αφορά τα οπλικά συστήματα. Αλλά στο μεσοδιάστημα, οι κινήσεις τους θα είναι πιο επιθετικές, διότι δεν βλέπουν μια στιβαρή, αυτή τη στιγμή, διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών να τους σταθεί εμπόδιο. Οι αποφάσεις για την Τουρκία δεν θα ληφθούν άμεσα από το Κογκρέσο. Δηλαδή, αν η Τουρκία αύριο το πρωί στείλει φρεγάτες και πει «δεν περνάει, δεν μας ζητήσατε την άδεια, δεν περνάει το καλώδιο», θα είναι πιο δύσκολο για έναν Τραμπ να επιβάλει τη θέλησή του».
Σε στενή συνεργασία Αθήνα και Λευκωσία
Η Αθήνα, παρόλο που εκτιμά ότι οι αντιδράσεις της Άγκυρας θα είναι περιορισμένες, ζυγίζει όλες τις πιθανότητες. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γεώργιος Γεραπετρίτης, έχει δηλώσει την ετοιμότητα της χώρας να αντιμετωπίσει κάθε σενάριο. «Υπάρχουν τα σχέδια για οποιαδήποτε παρεμπόδιση του έργου, όπως επίσης υπάρχουν και αντίστοιχα σχέδια, εικάζω, και από τη γαλλική εταιρεία και από το γαλλικό δημόσιο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «από την άλλη πλευρά, θα βρεθεί απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί είναι ένα έργο συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια χώρα η οποία φιλοδοξεί να καταστεί μέρος της Ένωσης και ταυτοχρόνως παρεμποδίζει ευρωπαϊκά έργα, καταλαβαίνετε ότι κλείνει την πόρτα στον εαυτό της».
Η Κύπρος, που πλέον στηρίζει ενεργά το έργο, αναμένει την κίνηση της Ελλάδας για να εκταμιεύσει τη δόση των 25 εκατομμυρίων ευρώ. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου, Κωνσταντίνο Κόμπο, τον ενημέρωσε για την επικείμενη έκδοση της Navtex, ώστε και η Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες.
