Πριν από μία εβδομάδα, οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν ότι αναβάλλεται η Σύνοδος Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, που ήταν προγραμματισμένη να διεξαχθεί στις 25 Οκτωβρίου στο Ριάντ, εξαιτίας ζητημάτων ασφαλείας. Εντούτοις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε τη μέρα αυτή να στείλει το μήνυμα ότι η Ελλάδα στηρίζει τους συμμάχους της και να επισκεφθεί την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας και να συναντηθεί με τον πρίγκιπα διάδοχο του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, με πολύ συγκεκριμένη στόχευση: Τη σύσφιξη και διεύρυνση των δεσμών με ένα από τα μεγαλύτερα αραβικά κράτη της ευρύτερης περιοχής μας, που αποκτά ξεχωριστή σημασία στη σκιά του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου και της επικύρωσής του από τη Βουλή της Βεγγάζης, αλλά και του συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε: Τετ α τετ Μητσοτάκη και Μπιν Σαλμάν στο Ριάντ – Παραμένουν οι Patriot στη Σαουδική Αραβία (Εικόνες)
Χθες εξάλλου υπήρξε μία αξιοπρόσεκτη εξέλιξη στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου. «Η ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών έχει αυξήσει τις εντάσεις στην περιοχή και αποτελεί μια μη εποικοδομητική και προκλητική εξέλιξη», ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ (σε επικοινωνία με την «Καθημερινή»), προσθέτοντας ότι «η θέση μας επί του ζητήματος αυτού δεν έχει αλλάξει».
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ επεσήμανε εκ νέου – όπως και στην πρώτη του ανακοίνωση – ότι «ενθαρρύνουμε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων μας στην Ανατολική Μεσόγειο, να επιλύουν τις διαφορές τους σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες μέσω διαπραγματεύσεων με καλή πίστη». Στη νέα δήλωση ωστόσο πρόσθεσε στην ίδια πρόταση και τη φράση «και να αποφεύγουν οποιαδήποτε προκλητική συμπεριφορά».
Στο Ριάντ, ο πρωθυπουργός κόμισε μεταξύ άλλων την παραμονή της συστοιχίας Patriot στη χώρα, η μεταφορά των οποίων σαφώς είχε αλλάξει το κλίμα στις διμερείς σχέσεις και η οποία, όπως είχε διαμηνυθεί επανειλημμένα στην Αθήνα, έχει εκτιμηθεί από τη Σαουδική Αραβία. Πέρυσι εξάλλου τον Ιανουάριο ο κ. Μητσοτάκης είχε συμμετάσχει, με πλειάδα υπουργών, στην πόλη Αλ Ούλα της Σαουδικής Αραβίας, στο Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας (Saudi-Hellenic Strategic Partnership Council). Ήταν η πρώτη συνεδρίαση του οργάνου που είχαν συμφωνήσει να συστήσουν ο Έλληνας πρωθυπουργός με τον Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν στην Αθήνα το 2022, ως ένα ακόμη βήμα για την περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών σχέσεων και τη διεύρυνση της δυναμικά αναπτυσσόμενης ελληνο-σαουδαραβικής συνεργασίας.
Το υποθαλάσσιο καλώδιο EMC και η Ελλάδα ως “γέφυρα” ανάμεσα σε Μέση Ανατολή και Ευρώπη
Τα πιο φιλόδοξα ίσως έργα που σχεδιάζουν από κοινού οι δύο χώρες είναι η κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου East to Med data Corridor (EMC), που θα καταστήσει τη χώρα μας πύλη εισόδου δεδομένων προς την Ε.Ε., διασυνδέοντάς την ταυτόχρονα με τη Μέση Ανατολή και την Ασία και το καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τη Σαουδική Αραβία στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας, που μπορεί να γίνει έτσι η «γέφυρα» ανάμεσα στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε χθες προς τον Μπιν Σαλμάν την καταδίκη του για τις επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και υπογράμμισε την έμπρακτη αλληλεγγύη της Ελλάδας σε μια κρίσιμη συγκυρία για το Βασίλειο και για την ευρύτερη περιοχή, καθώς η χώρα μας συμβάλλει στην αεράμυνα της Σαουδικής Αραβίας με πυροβολαρχία Patriot ήδη από το 2021.
Η ατζέντα των συζητήσεων Μητσοτάκη και Μπιν Σαλμάν
Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η χώρα μας με την παρουσία της συμβάλλει στην ασφάλεια του Βασιλείου, αλλά και στην περιφερειακή ασφάλεια, καθώς προστατεύει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στο Γιανμπού, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Ενημέρωσε τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας ότι η Ελλάδα ανταποκρίνεται θετικά στο αίτημα του Βασιλείου για παραμονή των Patriot στη Σαουδική Αραβία σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία.
Συζητήθηκαν, ακόμη, οι περιφερειακές εξελίξεις, ιδιαίτερα στο Ιράν και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, με έμφαση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα, ως μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη, αποδίδει ύψιστη σημασία στην ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών και στην απρόσκοπτη ροή του παγκόσμιου εμπορίου. Επανέλαβε ότι το διεθνές νομικό πλαίσιο πρέπει να γίνεται σεβαστό και ότι δεν πρέπει να επιβάλλονται περιορισμοί στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, κάτι που θα έθετε επικίνδυνο προηγούμενο.
Οι δύο ηγέτες συνομίλησαν εκτενώς για τη συνεργασία στον τομέα της συνδεσιμότητας, ιδιαίτερα στο πεδίο των δεδομένων, και του έργου του EMC (East to Med Data Corridor), που αποσκοπεί στη διασύνδεση Ευρώπης και Ασίας μέσω Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας.
Συζήτησαν ακόμη τη δεύτερη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας των δύο χωρών, ενώ έκαναν επισκόπηση της προόδου που έχει επιτευχθεί από την πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου, τον Ιανουάριο του 2025, η οποία εδραίωσε τη συστηματική και θεσμοθετημένη συνεργασία των δύο χωρών σε σειρά από τομείς.
«Θεωρώ τη χώρα μου, την Ελλάδα, ως «γέφυρα» μεταξύ της Ευρώπης και του Κόλπου -δύο περιοχών των οποίων η ασφάλεια, η ευημερία και το οικονομικό μέλλον είναι όλο και πιο αλληλένδετα. Σε μια εποχή βαθιάς γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η προσέγγιση των δύο αυτών περιοχών δεν αποτελεί απλώς μία οικονομική ευκαιρία. Πιστεύω ότι αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης στον χαιρετισμό του προ ημερών στο Στρατηγικό Φόρουμ Ελλάδας – Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που διοργάνωσε η Enterprise Greece στην Αθήνα, δείχνοντας και τη στόχευση ακριβώς της ελληνικής κυβέρνησης σε σχέση με την περιοχή του Κόλπου.
Την ίδια ημέρα ο πρωθυπουργός συναντήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρίγκιπα διάδοχο του Άμπου Ντάμπι, Σεΐχη Καλίντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, κάνοντας λόγο για «μία περίοδο μεγάλης περιφερειακής αναταραχής» και τονίζοντας ότι «ακριβώς σε τέτοιες στιγμές πρέπει να ενισχύουμε τις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις που έχουν αποφέρει απτά αποτελέσματα».
