Η απόσυρση ενός πρέσβη, πόσο μάλλον η παραίτησή του, δεν αποτελεί συχνό φαινόμενο στα διπλωματικά χρονικά, ιδίως όσον αφορά τις σχέσεις με την Ελλάδα. Ωστόσο, αυτό συνέβη με απόφαση της Διοίκησης Τραμπ, η οποία απέσυρε την πρέσβειρα των ΗΠΑ στη χώρα μας, την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, για λόγους που αφορούν αποκλειστικά την αμερικανική πλευρά.
Κάθε Πρέσβης και Μία Εποχή: Οι 15 Διπλωματικοί Αντιπρόσωποι των ΗΠΑ στη Χώρα μας
Η παρουσία Αμερικανών πρεσβευτών στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, αντανακλούσε το κλίμα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Στα πρώτα χρόνια μετά τη δικτατορία, με την πληγή του Κυπριακού και την, κατά γενική ομολογία, ανοχή του τότε Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ στην τουρκική εισβολή, ο αντιαμερικανισμός ήταν έντονος σε σημαντικό τμήμα του ελληνικού πληθυσμού. Χρόνια αργότερα, παρόμοιες διαθέσεις εκδηλώθηκαν και κατά την επίσκεψη Κλίντον στη χώρα μας.
Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, οι σχέσεις των δύο χωρών όχι μόνο βελτιώθηκαν, αλλά ενισχύθηκαν περαιτέρω σε πολλούς τομείς, ιδίως στον αμυντικό, λόγω της συνεχούς τουρκικής επιθετικότητας. Σήμερα, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στην καλύτερη φάση τους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι οι ΗΠΑ έχουν επιλέξει την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο προς την Ευρώπη.
– Με την πτώση της δικτατορίας, ο πρώτος Αμερικανός πρέσβης που τοποθετήθηκε στην Ελλάδα στη Μεταπολίτευση ήταν ο Τζακ Κιούμπις, ο οποίος υπηρέτησε για τρία χρόνια. Ως ο πρώτος πρέσβης μετά την αλλαγή καθεστώτος, είχε την ευθύνη διαχείρισης και βελτίωσης του αντιαμερικανικού κλίματος. Στις ατυχείς στιγμές της θητείας του περιλαμβάνεται η δολοφονία του σταθμάρχη της CIA στην Ελλάδα, Ρίτσαρντ Γουέλς, από τη «17 Νοέμβρη». Επί των ημερών του ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για την ανανέωση του καθεστώτος των αμερικανικών βάσεων στη χώρα.
– Τον Κιούμπις διαδέχθηκε ο Ρόμπερτ ΜακΚλόσκι, ο οποίος παρέμεινε μέχρι την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Η αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, απόφαση του Καραμανλή λόγω του Κυπριακού, έθεσε στον ΜακΚλόσκι την αποστολή της διαχείρισης της επιστροφής της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ.
– Με την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Ανδρέα Παπανδρέου, η Ουάσινγκτον τοποθέτησε στη χώρα τον Μόντιγκλ Στερνς. Ο Στερνς, έχοντας υπηρετήσει ξανά στην Ελλάδα, κρίθηκε κατάλληλος για τη διαχείριση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, δεδομένης της στάσης του Έλληνα πρωθυπουργού απέναντι στον αντιαμερικανισμό. Επί θητείας Στερνς υπογράφηκε το 1983 η ελληνοαμερικανική συμφωνία Αμυντικής και Οικονομικής Συνεργασίας, με τη συμμετοχή του διπλωματικού συμβούλου του τότε πρωθυπουργού, Χρήστου Μαχαιρίτσα.
– Στα μέσα της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, τοποθετήθηκε στην Αθήνα ο Ρόμπερτ Κίλι, στέλεχος της αμερικανικής διπλωματικής υπηρεσίας και φιλέλληνας. Ήταν αδελφός του λογοτέχνη Εντμουντ Κίλι, που είχε μεταφράσει στα αγγλικά έργα Ελλήνων ποιητών. Ο Ρόμπερτ Κίλι ανέλαβε μια δύσκολη αποστολή, την οποία έφερε επιτυχώς εις πέρας, παρά την έκδοση ταξιδιωτικής οδηγίας από τις ΗΠΑ εναντίον της Ελλάδας, λόγω της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη».
– Ο επόμενος πρέσβης, Μάικλ Σωτήρχος, ήταν Έλληνοαμερικανός και επιλέχθηκε από τη Διοίκηση Μπους του πατέρα. Ο Σωτήρχος προετοίμασε την επίσκεψη Μπους στην Ελλάδα, ενώ επί της θητείας του υπογράφηκε νέα αμυντική συμφωνία για τις αμερικανικές βάσεις.
– Το 1996, κατά την ελληνοτουρκική κρίση στα Ίμια, πρέσβης ήταν ο Τόμας Νάιλς, ένας ιδιαίτερα έμπειρος διπλωμάτης. Η θητεία του χαρακτηρίστηκε από την αποφασιστική συμβολή του στις αμερικανο-ελληνικές διαπραγματεύσεις, αποτρέποντας την κλιμάκωση της κρίσης.
– Ο Νίκολας Μπερνς, διάδοχος του Νάιλς, διαχειρίστηκε το αντιαμερικανικό κλίμα κατά την επίσκεψη του Μπιλ Κλίντον. Συμμετείχε επίσης στην οργάνωση του πλαισίου ασφαλείας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Ωστόσο, δέχθηκε κριτική από την αντιπολίτευση για τις τοποθετήσεις του σχετικά με την πολιτική σταθερότητα, οι οποίες ερμηνεύτηκαν ως υποστήριξη προς την κυβέρνηση Σημίτη ενόψει των εκλογών του 2000.
– Η θητεία του Τόμας Μίλερ, ο οποίος είχε υπηρετήσει ξανά στην Ελλάδα, συνέπεσε με την εξάρθρωση της «17 Νοέμβρη» το 2002. Θεωρείται ότι συνέβαλε στην αποτελεσματικότητα των μέτρων ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
– Το 2004, επί κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας υπό τον Κώστα Καραμανλή, πρέσβης ανέλαβε ο Τσαρλς Ρις, εξειδικευμένος στην οικονομική διπλωματία. Επί των ημερών του ενισχύθηκαν οι διμερείς εμπορικές σχέσεις και προωθήθηκαν οι αμερικανικές επενδύσεις.
– Ο Ρις παρέμεινε στην Ελλάδα μέχρι το 2007, οπότε αντικαταστάθηκε από τον Ντάνιελ Σπέκχαρντ. Ο Σπέκχαρντ έζησε την έναρξη της ελληνικής οικονομικής κρίσης και την κυβερνητική αλλαγή από τον Καραμανλή στον Γιώργο Παπανδρέου. Συνέβαλε στην προώθηση, ιδίως επί Καραμανλή, των αγωγών φυσικού αερίου.
– Με τριετή θητεία, από το 2010 έως το 2013, πρέσβης ήταν ο Ντάνιελ Σμιθ. Εν μέσω της ελληνικής κρίσης και των Μνημονίων, ο Σμιθ συνέβαλε στην αμερικανική στήριξη προς την Ελλάδα, προκειμένου να αποφευχθεί η έξοδος της χώρας από την Ευρωζώνη.
– Η άνοδος της «πρώτη φορά Αριστεράς» στη διακυβέρνηση βρήκε πρέσβη τον Ντέιβιντ Πιρς, ειδικό γνώστη των θεμάτων της ευρύτερης περιοχής. Επί θητείας του εκδηλώθηκε και η προσφυγική κρίση, με τις μαζικές παράνομες αφίξεις λαθρομεταναστών.
– Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, κανένας Αμερικανός πρέσβης δεν παρέμεινε στη θέση του για τόσο μεγάλο διάστημα όσο ο Τζέφρι Πάιατ. Η εξαετής θητεία του (2016-2022) θεωρείται καθοριστική για την αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και τη μετάβαση σε μια νέα εποχή στρατηγικής συνεργασίας.
Επί των ημερών του, η Αλεξανδρούπολη εξελίχθηκε σε στρατηγικό κόμβο για τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα. Επίσης, προωθήθηκε η ελληνοαμερικανική συνεργασία για την προώθηση αμερικανικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
– Τριάντα δύο χρόνια μετά τον Μάικλ Σωτήρχο, ένας ακόμη Έλληνοαμερικανός, ο Τζορτζ Τσούνης, τοποθετείται από τη Διοίκηση Τραμπ ως πρέσβης (2022-2025). Συνέβαλε στην προώθηση αμερικανικών επενδύσεων, κυρίως στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Ο Τσούνης αντικαταστάθηκε από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία όμως είχε άδοξο τέλος.
Δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή
