Έντονο παρασκήνιο, συσκέψεις με αναλυτικούς πίνακες, στατιστικά στοιχεία, ποσοστά και ζωηρές συζητήσεις διαδραματίστηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες του Μεγάρου Μαξίμου, ενόψει της πρώτης δημόσιας δήλωσης του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το αμφιλεγόμενο όριο του 25% και τις συνέπειες σε περίπτωση που η Νέα Δημοκρατία δεν επιτύχει αυτό το ποσοστό στις επερχόμενες εθνικές εκλογές.
Μητσοτάκης: «Αφετηρία το 29% και κοιτάμε προς το 33%»
Σε ερώτηση κατά τη διάρκεια συνέντευξής του, ο κ. Μητσοτάκης κλήθηκε να απαντήσει σχετικά με τις ενέργειές του εάν η Ν.Δ. λάβει ποσοστό κάτω του 25% και υπάρξουν πιέσεις εντός του κόμματος για αποχώρησή του. Η απάντησή του ήταν ότι «ο καθένας -και ο αρχηγός- κρίνεται με βάση το αποτέλεσμα που φέρνει στις εκλογές». Συνέχισε, ξεκαθαρίζοντας για πρώτη φορά τη θέση του για το υποθετικό σενάριο όπου η Ν.Δ. αναδεικνύεται πρώτη, αλλά με ποσοστό μικρότερο του 25%: «Να σας πω ότι, αν έφερνα 25% στις εκλογές, καλά θα έκαναν να τα έλεγαν αυτά, να είμαι σαφής. Δηλαδή, από ένα σημείο και πέρα όλοι κρινόμαστε. Η Νέα Δημοκρατία έχει και μια παράδοση να ανταμείβει τους αρχηγούς που πηγαίνουν καλά και, βέβαια, οι ίδιοι οι αρχηγοί, όταν δεν πηγαίνουν καλά, να κάνουν στην άκρη, να έρχεται κάποιος άλλος. Άρα, γιατί το συζητάμε αυτό; Μου φαίνεται παντελώς αυτονόητο ότι ο κάθε αρχηγός, όχι μόνο της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και των άλλων κομμάτων, θα κριθεί τελικά από το εκλογικό αποτέλεσμα που θα φέρει».
Ο καθορισμός του ορίου του 25% δεν είναι τυχαίος. Σύμφωνα με αναλυτικούς πίνακες που έχει παρουσιάσει στο επιτελείο του Μαξίμου ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, εδώ και καιρό, με το ποσοστό των κομμάτων εκτός Βουλής στο 10%, το πρώτο κόμμα με 26% λαμβάνει 102 έδρες, ενώ με 24% λαμβάνει μόλις 80! Αυτό αποτελεί ένα έμμεσο μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους βουλευτές και πολιτευτές: εάν το κόμμα πέσει κάτω από το 25%, δεν θα πληγεί μόνο ο ίδιος, αλλά και εκείνοι, χάνοντας τις έδρες τους.
Υπενθυμίζεται ότι το νέο εκλογικό σύστημα, που εφαρμόστηκε μία φορά στις εκλογές του Ιουνίου 2023, επανέφερε το μπόνους εδρών για το πρώτο κόμμα, αλλά πλέον κλιμακωτά, ανάλογα με το ποσοστό. Έτσι, το πρώτο κόμμα λαμβάνει μπόνους 20 εδρών μόνο αν συγκεντρώσει 25%. Κάτω από αυτό το ποσοστό, δεν υπάρχει μπόνους και εφαρμόζεται πλήρως η απλή αναλογική. Από το 25% και μετά, για κάθε 0,5% το πρώτο κόμμα λαμβάνει μία επιπλέον έδρα. Συνεπώς, το μέγιστο μπόνους των 50 εδρών επιτυγχάνεται αν φτάσει το 40%, εξασφαλίζοντας αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Η έμμεση αιχμή
Στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν διεξαχθεί εκτενείς συζητήσεις, βασισμένες σε αυτά τα στοιχεία και τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Η κυβέρνηση διεξάγει τακτικά δημοσκοπήσεις, ενώ οργανώνει και focus groups για ποιοτικά συμπεράσματα, αναλύοντας παράλληλα τις τάσεις στο διαδίκτυο και τα social media. Σύμφωνα με πληροφορίες, όλες οι μετρήσεις που έχει δει ο πρωθυπουργός από την ολοκλήρωση της ΔΕΘ και μετά, καθώς και οι αναλύσεις από συνεργάτες και τον Αμερικανό σύμβουλό του, Σταν Γκρίνμπεργκ, τον έχουν οδηγήσει στο συμπέρασμα, το οποίο μοιράστηκε με τον στενό του κύκλο: το εκλογικό εύρος της Νέας Δημοκρατίας αυτή την περίοδο είναι μεταξύ 29% και 33%. Βάσει αυτών των εκτιμήσεων, στις οποίες φέρεται να αισθάνεται πλέον αρκετά ασφαλής, η Ν.Δ. δεν αναμένεται να πέσει κάτω από το 25% στις εθνικές εκλογές. Αυτό εξηγεί την ευκολότερη απάντησή του στο σχετικό ερώτημα.
Αυτό εγείρει το εύλογο ερώτημα: Γιατί επέλεξε να απαντήσει (στον ΣΚΑΪ) και μάλιστα με αυτόν τον τρόπο; «Το προφανές είπε. Σε μια μεγάλη ήττα ο αρχηγός φεύγει», σχολιάζει συνεργάτης του στα «Παραπολιτικά», αφήνοντας έτσι μια έμμεση αιχμή, χωρίς να το αναφέρει ευθέως, στον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος δεν αποχώρησε από την ηγεσία της Ν.Δ. ούτε όταν έλαβε ποσοστό κοντά στο 18% τον Μάιο του 2012, ούτε όταν έχασε τις εκλογές από τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο του 2015.
Τα focus groups
Το δεύτερο σημείο που υπογραμμίζει ο ίδιος συνεργάτης είναι ότι το αυτονόητο της αποχώρησης ισχύει για όλα τα κόμματα, όχι μόνο για τη Νέα Δημοκρατία. Επομένως, εάν ο Νίκος Ανδρουλάκης, για παράδειγμα, δεν καταφέρει να βγάλει το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα, όπως διακηρύσσει, αλλά αυτό καταταγεί τρίτο, θα παραμείνει στην προεδρία; Αυτό είναι ένα δεύτερο μήνυμα που ήθελε να περάσει ο κ. Μητσοτάκης.
Ωστόσο, δεν είναι το τελευταίο. Η μετριοπάθεια, οι χαμηλοί τόνοι, η λογική ότι κανείς δεν πρέπει να είναι κολλημένος με την καρέκλα και πως η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός, σχεδιάζεται να διέπουν στο εξής, κατά το δυνατόν περισσότερο, τον πολιτικό λόγο του πρωθυπουργού. Αυτό το σκεπτικό προκύπτει από ποιοτικές μετρήσεις και συμπεράσματα από τα focus groups, τα οποία δείχνουν ότι οι πολίτες επιθυμούν ένα τέτοιο προφίλ από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση συνολικά. Αυτό το μήνυμα έχει λάβει ο πρωθυπουργός και το έχει μεταδώσει –με αυστηρό τρόπο– στους συνεργάτες, συμβούλους του, αλλά και σε όλο το Υπουργικό Συμβούλιο.
Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι η πολυπόθητη για τη Ν.Δ. αυτοδυναμία, αλλά και ο συνολικός αριθμός εδρών που θα λάβει το πρώτο κόμμα, δεν εξαρτώνται μόνο από το ποσοστό του, αλλά και από το ποσοστό των κομμάτων που δεν θα επιτύχουν το όριο του 3% και θα μείνουν εκτός Βουλής.
Τον Ιανουάριο του 2015, το αθροιστικό ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων ήταν 8,62%, τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους 6,40%, τον Ιούλιο του 2019 έφτασε το 8,07%, ενώ τον Μάιο του 2023 εκτοξεύτηκε στο 16%. Εάν, για παράδειγμα, το αντίστοιχο ποσοστό το 2027 κυμανθεί στο 10% και η Ν.Δ. λάβει 25%, θα εκλέξει 98 βουλευτές. Αν λάβει 30%, θα εκλέξει 120, και αν λάβει 35%, θα εκλέξει 141. Σε ένα σχετικά ρεαλιστικό σενάριο, όπου τα κόμματα εκτός Βουλής αθροίσουν λίγο πάνω από 14%, ο πήχης για την αυτοδυναμία τίθεται στο 36%.
Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Παραπολιτικά
