Ο Κάθετος Διάδρομος αντιπροσωπεύει μια κορυφαία ευκαιρία για την Ελλάδα να ενδυναμώσει τον ρόλο της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές φυσικού αερίου, δημιουργεί μια στρατηγική εναλλακτική οδό εφοδιασμού για τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η πρόσφατη συμφωνία για την προμήθεια αμερικανικού LNG για 20 χρόνια, η στρατηγική συνεργασία της AKTOR με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και η ισχυρή πολιτική υποστήριξη από την Αθήνα και την Ουάσινγκτον, συνιστούν ένα εγχείρημα με τεράστια οικονομική και γεωπολιτική βαρύτητα.
Ωστόσο, παράλληλα με αυτή τη σημαντική ενεργειακή και γεωπολιτική προσπάθεια, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιες χώρες θα επωφεληθούν εάν η ελληνική πρωτοβουλία αποδυναμωθεί, περιορίζοντας έτσι τον ενεργειακό ρόλο της χώρας και ανοίγοντας τον δρόμο σε χώρες όπως η Τουρκία και η Αλβανία να ενισχύσουν τη θέση τους στον περιφερειακό ενεργειακό χάρτη.
Ο Κάθετος Διάδρομος: Η Ελλάδα ως Ενεργειακή Πύλη της Ευρώπης
Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε κορυφαία ενεργειακή πύλη. Ο Κάθετος Διάδρομος, ουσιαστικά, συνδέει και αξιοποιεί τις υφιστάμενες υποδομές φυσικού αερίου. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) φτάνει με πλοία στους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς, επαναεριοποιείται και στη συνέχεια μεταφέρεται μέσω αγωγών προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και άλλες αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Το αμερικανικό LNG προσφέρει μια ζωτικής σημασίας εναλλακτική λύση στο ρωσικό αέριο, συμβάλλοντας στην περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από τη Μόσχα. Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, επικεφαλής της AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic CLNG Trade, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εμπορική ανάπτυξη του έργου, σε στενή συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Ξηφαρά, διευθύνοντα σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας και πρόεδρο της κοινής εταιρείας.
Η συνεργασία μεταξύ της AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, μιας εταιρείας υπό κρατικό έλεγχο μέσω του Υπερταμείου, συνδυάζει την ιδιωτική επιχειρηματική δυναμική με τη συμμετοχή του Δημοσίου. Η συμφωνία με τη Venture Global, όπως έχει πλέον διευρυνθεί, προβλέπει την προμήθεια 1 εκατομμυρίου τόνων LNG ετησίως για μια περίοδο 20 ετών, ξεκινώντας από το 2030.
Στην προώθηση αυτής της σημαντικής συνεργασίας έχουν συμβάλει ενεργά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοιλ, ενισχύοντας περαιτέρω την πολιτική και διπλωματική στήριξη του εγχειρήματος.
Με αυτόν τον τρόπο, η Εμπορική Συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προσπάθεια κρατών, επιχειρήσεων και διαχειριστών δικτύων, με στόχο την ανάδειξη της Ελλάδας σε κορυφαία ενεργειακή πύλη της Ευρώπης.
Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Ρούμπιο στην Αθήνα ενισχύει αυτή τη στρατηγική σχέση. Ο ίδιος δήλωσε την απόλυτη αφοσίωσή του στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα, συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια με την εθνική ασφάλεια.
Η λειτουργία της ελληνικής πύλης θα εξυπηρετήσει και την αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών. Αυτό ενισχύει τα κοινά συμφέροντα, αν και δεν αποτελεί εγγύηση στρατιωτικής προστασίας. Η υποστήριξη του έργου ξεπερνά τα όρια της τρέχουσας κυβέρνησης. Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης, εκτιμά ότι ο Κάθετος Διάδρομος ανέτρεψε τα τουρκικά σχέδια. Εάν η Ελλάδα χάσει αυτή την ευκαιρία, θα μπορούσαν να ενισχυθούν οι φιλοδοξίες της Τουρκίας.
Η πρόσφατη δημοσιογραφική έρευνα από τη Wall Street Journal, η οποία κατευθύνεται από γεωπολιτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα που αντιτίθενται στην ελληνική ταυτότητα του Κάθετου Άξονα, χρήζει κριτικής εξέτασης. Η ενδεχόμενη χρήση του δημοσιεύματος για πολιτικές σκοπιμότητες θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ελληνική προοπτική και, ταυτόχρονα, να ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας ως εναλλακτικού κόμβου ενεργειακού εφοδιασμού.
«Ο Κάθετος Διάδρομος, για να το εξηγήσουμε απλά, είναι η πολιτική απόφαση της κυβέρνησης να αξιοποιήσει τις ενεργειακές υποδομές που διαθέτει η χώρα, δηλαδή τους αγωγούς μας και τους σταθμούς επαναεριοποίησης του φυσικού αερίου. Αυτό το υγροποιημένο αέριο μεταφέρεται προκειμένου να τροφοδοτήσουμε τους βόρειους γείτονές μας. Επιλέγουμε, σε αυτή τη φάση, το αέριο να είναι αμερικανικό, όμως αυτές είναι εμπορικές συμφωνίες που αξιοποιούν ελληνικές υποδομές. Οι συμφωνίες αφορούν πρωτίστως τους βόρειους γείτονές μας. Η Αμερική, η κυβέρνηση και οι εταιρείες επέλεξαν να το κάνουν μέσω της Ελλάδος. Θα μπορούσαν να το έχουν κάνει και μέσω άλλης χώρας», δήλωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί μια σημαντική εθνική ευκαιρία. Με διαφάνεια και ουσιαστική συνεργασία, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει αποφασιστικά τη θέση της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
