«Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μας δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που στοχεύουν στη μείωση του κόστους της ενέργειας, στην ενίσχυση της ενεργειακής μας αυτονομίας και στον περιορισμό της εξάρτησής μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν», τόνισε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά την ενεργοποίηση του αιτήματος για τη ρήτρα διαφυγής. Με την κίνηση αυτή, επιβεβαιώνεται ότι «η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».
«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, η οποία αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία», αναφέρει σε δήλωσή του ο υπουργός Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup. Επανέλαβε πως η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι «η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».
Στην ανακοίνωσή του, κατέληξε: «Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».
Κυριάκος Πιερρακάκης: Τι Κερδίζει η Ελλάδα από τη Ρήτρα Διαφυγής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε νωρίτερα το αίτημα της Ελλάδας για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής στον τομέα της ενέργειας. Παρόλο που η απόφαση έχει θετική διάσταση, δεν αναμένεται άμεση αλλαγή για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης. Η έγκριση αυτή επιτρέπει στη χώρα να προχωρήσει σε επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας και τη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Παρεμβάσεις με Μεσοπρόθεσμο και Μακροπρόθεσμο Ορίζοντα
Ωστόσο, οι παρεμβάσεις αυτές έχουν μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα και δεν μεταφράζονται άμεσα σε χαμηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή σε άμεση οικονομική στήριξη των καταναλωτών.
Το βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής απόφασης είναι η διεύρυνση των δημοσιονομικών περιθωρίων για συγκεκριμένες επενδυτικές δαπάνες. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα νέο πακέτο έκτακτων επιδοτήσεων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο σχεδιασμός που παρουσιάστηκε δεν περιλαμβάνει άμεσες παρεμβάσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, οριζόντιες επιδοτήσεις λογαριασμών ή συγκεκριμένα μέτρα αντιστάθμισης του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη των ενεργειακών τους υποχρεώσεων δεν μπορούν να προσδοκούν άμεση οικονομική ελάφρυνση από αυτή την έγκριση.
Αντίστοιχα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες το ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντικό παράγοντα λειτουργικών δαπανών, δεν αποκτούν άμεση προστασία έναντι των διακυμάνσεων των τιμών.
Η ουσιαστική επίδραση των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τον χρόνο ενεργοποίησης των προγραμμάτων, την ταχύτητα υλοποίησης των έργων και τη δυνατότητα συμμετοχής των δικαιούχων.
Πού θα Κατευθυνθούν οι Επενδύσεις
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, προβλέπεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ. Επίσης, ένα πανελλαδικό πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, επίσης ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα ωφελήσει 100.000 δικαιούχους.
Επιπλέον, προγραμματίζεται ειδική δράση ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.
Στις σχεδιαζόμενες επενδύσεις περιλαμβάνονται ακόμη η ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων και πανεπιστημιακών κτιρίων, με προϋπολογισμό 117 εκατομμυρίων ευρώ, και 246 σχολικών μονάδων, με δαπάνη 45 εκατομμυρίων ευρώ.
Προβλέπονται επίσης 50 εκατομμύρια ευρώ για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία, 320 εκατομμύρια ευρώ για σιδηροδρομικά έργα και 20 εκατομμύρια ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Δημοσιονομική Ευελιξία, Όχι Άμεση Χρηματοδότηση των Καταναλωτών
Η έγκριση της Κομισιόν επιτρέπει την εξαίρεση συγκεκριμένων δαπανών από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους, ενώ εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υποστήριξε ότι η απόφαση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το ενεργειακό κόστος και θα ενισχύσουν την αυτονομία της χώρας.
Τέλος, σημείωσε ότι διατηρείται η δυνατότητα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
