Έναν αιώνα και πλέον μετά την αφαίρεσή τους, 48 ιερά κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα. Σήμερα το πρωί, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, υπεγράφησαν τα πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Στην τελετή παρευρέθηκαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του Ρούμεν Ράντεφ.
Διαβάστε: Τζιτζικώστας για τη σύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας: “Με τον στρατηγικό άξονα Αιγαίου-Μαύρης Θάλασσας κάνουμε την Ελλάδα πιο δυνατή και την Ευρώπη πιο ασφαλή”
Σημαντική Συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας για την Επιστροφή Κειμηλίων και Λειψάνων
Η τελετή επισφραγίζει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, η Λίνα Μενδώνη και ο Εφτίμ Μιλόσεφ. Η υπογραφή αυτή αποτελεί την κορύφωση πολυετών και συστηματικών διαπραγματεύσεων από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού.
Τα πολύτιμα κειμήλια που επιστρέφουν στην πατρίδα είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια. Προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Τα κειμήλια θα παραμείνουν και θα εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Στη συνέχεια, θα παραδοθούν οριστικά στις Μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί.
Τι Περιλαμβάνει η Συμφωνία Ανταλλαγής
Η συμφωνία διέπεται από την αρχή της αμοιβαιότητας. Η ελληνική πλευρά θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που ταυτοποιήθηκαν ως του Τσάρου Σαμουήλ (997-1014), καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που προέρχεται από τις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους που βρέθηκαν στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες. Τα σημαντικά αυτά ευρήματα είχε ανακαλύψει το 1965 ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Με ανακοίνωσή της, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέφρασε την έντονη ικανοποίησή της και χαιρέτισε την επιστροφή των 48 κειμηλίων, τονίζοντας ότι έρχονται «ύστερα από έναν και πλέον αιώνα» και πολυετείς, επίπονες διαπραγματεύσεις. Χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια σημαντική επιτυχία για την πατρίδα, που αναδεικνύει τη στενή συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας για την επίτευξη εθνικών στόχων.
Η Σύνοδος εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι το Μνημόνιο αυτό θα αποτελέσει «μόνον την καλή αρχή» και θα ακολουθήσουν και άλλες συμφωνίες για την επιστροφή των υπολοίπων εκκλησιαστικών κειμηλίων που είχαν αφαιρεθεί από ναούς, μονές και άλλους χώρους της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.
Θερμά συγχαρητήρια απηύθυνε στους Μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο και Δράμας Δωρόθεο για τις αδιάκοπες προσπάθειές τους. Με ιδιαίτερη συγκίνηση μνημόνευσε τον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο, τον οποίο χαρακτήρισε «αρχιτέκτονα και πρωτεργάτη» αυτής της ιστορικής πρωτοβουλίας.
Όπως επισημαίνει το υπουργείο Πολιτισμού, η σημερινή υπογραφή δεν σηματοδοτεί το τέλος της διαδικασίας. Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με στόχο την ταυτοποίηση και την ένταξη σε μελλοντικές συμφωνίες και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, που δεν συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
