Αυξανόμενες πιέσεις στις τιμές των καυσίμων είναι στον ορίζοντα, με το αυξημένο κόστος να μετακυλίεται από την αντλία στις μεταφορές, στα προϊόντα των σούπερ μάρκετ και τελικά να επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Στην Ελλάδα, οι φόροι αποτελούν σημαντικό ποσοστό της τελικής τιμής, φτάνοντας το 52% για την απλή αμόλυβδη βενζίνη και το 39% για το ντίζελ κίνησης. Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει νέα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων της διεθνούς αναταραχής. Οι ανακοινώσεις για τη στήριξη του ντίζελ κίνησης αναμένονται στις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ το ευρύτερο πακέτο μέτρων, που θα περιλαμβάνει και παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, θα παρουσιαστεί στις 14 Οκτωβρίου.
Καύσιμα: Το Ντίζελ στο Επίκεντρο των Διεθνών Αναταραχών
Το ντίζελ βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας κύματος ανατιμήσεων. Η μέση τιμή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτάσει τα 2,26 ευρώ ανά λίτρο, παρουσιάζοντας αύξηση 38% από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Τα περιθώρια για άμεση αποκλιμάκωση παραμένουν περιορισμένα, καθώς τα διυλιστήρια διεθνώς λειτουργούν ήδη σε υψηλή δυναμικότητα. Επιπλέον, εάν προχωρήσει ο σχεδιασμός για περιορισμό των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ, η αγορά θα αντιμετωπίσει νέα πίεση στις τιμές.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη αισθητές στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Στη Γαλλία, οι υψηλές τιμές καυσίμων έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στον αλιευτικό κλάδο, με αποκλεισμούς λιμανιών στη Μεσόγειο. Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσθετη στήριξη ύψους 450 εκατομμυρίων ευρώ, διευρύνοντας τα μέτρα για περίπου 5,5 εκατομμύρια εργαζόμενους με χαμηλά εισοδήματα και αυξημένο κόστος μετακίνησης.
Στη Γερμανία, όπου η τιμή του ντίζελ έχει φτάσει τα 2,50 ευρώ ανά λίτρο, αποφασίστηκε προσωρινή φορολογική ελάφρυνση 17 λεπτών ανά λίτρο από την 1η Οκτωβρίου. Στην Ιταλία, η κυβέρνηση παρατείνει τις μειώσεις στη φορολογία καυσίμων, προσπαθώντας παράλληλα να περιορίσει την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη διαθεσιμότητα αεροπορικών καυσίμων προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας, με την ευρωπαϊκή αγορά να αναζητά πρόσθετες ποσότητες ακόμα και από τη Νότια Κορέα.
Το Μέτωπο των Καυσίμων Παραμένει Υψηλά στην Ατζέντα
Στην Ελλάδα, το μέτωπο των καυσίμων διατηρείται ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα. Η Αθήνα έχει προαναγγείλει παράταση της στήριξης στην αντλία για το ντίζελ κίνησης. Για το πετρέλαιο θέρμανσης, σχεδιάζεται διπλή παρέμβαση: η πρώτη αφορά επιδότηση στην αντλία, με στόχο η τιμή έναρξης της περιόδου διάθεσης να διαμορφωθεί κάτω από 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Η δεύτερη αφορά την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης. Χωρίς τις παρεμβάσεις, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, εάν διατίθετο σήμερα, θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1,90 ευρώ ανά λίτρο. Για το ντίζελ κίνησης, η μέση πανελλαδική τιμή βρίσκεται σήμερα περίπου στα 2,23 ευρώ ανά λίτρο, έχοντας ωφεληθεί από τη συνδυασμένη στήριξη της πολιτείας και των διυλιστηρίων.
Το ακριβές χρονοδιάγραμμα των κυβερνητικών αποφάσεων συνδέεται με τη μεγάλη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης. Η πρώτη κρατική ενίσχυση στο ντίζελ κίνησης ενεργοποιήθηκε τον Απρίλιο. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν θα συνεχιστεί και η παρέμβαση των δύο διυλιστηρίων, τα οποία από τα μέσα Ιουλίου προσφέρουν έκπτωση στην αντλία τόσο για το ντίζελ όσο και για τη βενζίνη. Αντίστοιχα, εξετάζεται εάν θα υπάρξει ανάλογη εμπορική κίνηση και στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Στο πεδίο της φορολογίας, η κυβέρνηση επιδιώκει παράλληλα μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να καταστεί δυνατή, εφόσον χρειαστεί, η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Η φορολογική επιβάρυνση αποτελεί άλλωστε σημαντικό μέρος της τελικής τιμής που καταβάλλει ο καταναλωτής. Στις 21 Σεπτεμβρίου, η προ φόρων αξία ενός λίτρου αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων ανερχόταν σε 1,056 ευρώ.
Στο ποσόν αυτό προστίθενται ΕΦΚ 0,70 ευρώ ανά λίτρο και άλλοι ειδικοί φόροι ύψους 0,01534 ευρώ, ανεβάζοντας την τιμή στο 1,771 ευρώ. Με την επιβολή ΦΠΑ 24%, η τελική τιμή διαμορφώνεται στα 2,196 ευρώ ανά λίτρο. Έτσι, συνολικά 1,140 ευρώ από κάθε λίτρο αμόλυβδης που αγοράζει ο καταναλωτής αντιστοιχεί σε φόρους, δηλαδή στο 52% της τελικής τιμής.
Στο ντίζελ κίνησης η φορολογική επιβάρυνση είναι μικρότερη, αλλά παραμένει σημαντική. Η προ φόρων αξία στις 21 Σεπτεμβρίου ανερχόταν σε 1,369 ευρώ ανά λίτρο.
Με ΕΦΚ 0,42 ευρώ και άλλους ειδικούς φόρους 0,01433 ευρώ, η τιμή έφθανε το 1,803 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ. Με την προσθήκη ΦΠΑ 24%, η τελική τιμή διαμορφωνόταν στα 2,236 ευρώ ανά λίτρο. Συνολικά, οι φόροι αντιστοιχούν σε 0,867 ευρώ ανά λίτρο ή στο 39% της τελικής τιμής. Χαμηλότερος είναι ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης, ο οποίος ανέρχεται σε 0,28 ευρώ ανά λίτρο.
Επίδομα Θέρμανσης
Για το επίδομα θέρμανσης, ο σχεδιασμός προβλέπει οριζόντια αύξηση χωρίς μεταβολή των εισοδηματικών κριτηρίων και των δικαιούχων, με στόχο να ενισχυθούν περίπου 1,2 εκατομμύριο νοικοκυριά. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηρίων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις δευτερογενείς επιβαρύνσεις στην τελική τιμή.
Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στα υγρά καύσιμα. Στο φυσικό αέριο εξετάζεται πρόσθετη στήριξη για νοικοκυριά που χρησιμοποιούν το καύσιμο για θέρμανση αλλά δεν εντάσσονται στο επίδομα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Αντίθετα, στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν προβλέπεται προς το παρόν νέα επιδότηση. Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι τα ανταγωνιστικά σταθερά τιμολόγια μπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή
