Σύμφωνα με τους οικονομολόγους και τους ειδικούς της φορολογίας στην Ευρώπη, ο φόρος που προτείνει ο κ. Τσίπρας, εφόσον επανέλθει στην εξουσία, δεν έχει θεσμοθετηθεί με την ονομασία «Πατριωτικός φόρος» σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Μόνο σε τρεις περιπτώσεις εφαρμόζεται κάτι παρόμοιο, αλλά με διαφορετική μορφή: ως φόρος μεγάλης περιουσίας (όπως ο ΕΝΦΙΑ στην Ελλάδα) και όχι παραπλανητικά ως «πατριωτικός».
Ωστόσο, με βάση τις ποικίλες και συχνά αντιφατικές δηλώσεις στελεχών του κόμματος του κ. Τσίπρα, φαίνεται πως οι καταθέσεις θα φορολογηθούν. Στην Ευρώπη, φόροι μεγάλης περιουσίας υπάρχουν στην Ισπανία, τη Νορβηγία και την Ελβετία, αλλά με συγκεκριμένα αφορολόγητα όρια, κλίμακες και εξαιρέσεις. Αντίθετα, ο κ. Τσίπρας προτείνει έναν νέο, μόνιμο φόρο 1%, χωρίς να έχει γίνει σαφές ποια περιουσία θα φορολογείται, από ποιο ποσό και άνω, ούτε πώς θα αποτραπεί η φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό. Ο πατριωτισμός είναι ένα πράγμα, ενώ ένας φόρος χωρίς ολοκληρωμένη κοστολόγηση είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Αξίζει να θυμίσουμε ότι όταν ο Γιούνκερ πρότεινε στον τότε πρωθυπουργό, σε δύσκολες ώρες του τρίτου μνημονίου, να επιβληθεί φόρος σε «εφοπλιστές και έχοντες», εκείνος απάντησε με ένα κύμα φόρων και περικοπών εισοδημάτων για τους Έλληνες εργαζομένους, επαγγελματίες και συνταξιούχους.
Όποιον κι αν ρωτήσεις στο κόμμα του κ. Τσίπρα για τον περίφημο «πατριωτικό φόρο», δεν θα λάβεις σαφή απάντηση, καθώς ο καθένας εκφράζει διαφορετική άποψη. Πρόκειται για πρωτόγνωρες καταστάσεις, με επικρατούν το αλαλούμ. Πρόσφατα, μάλιστα, ένα ακόμη στέλεχος αναφέρθηκε στη φορολόγηση καταθέσεων. Ενδεικτικά, έχουν ακουστεί τα εξής:
- Έκτακτος φόρος, αλλά και μόνιμος.
- Επιβάρυνση 1% βάσει ανύπαρκτου περιουσιολογίου, με αδιευκρίνιστο ύψος και μορφή.
- Φόρος στα «δαχτυλίδια» και τις θυρίδες (δήλωση που γρήγορα αποσύρθηκε).
- Φορολόγηση πολύ συγκεκριμένων και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
- Άγνωστος εισπρακτικός στόχος, καθώς «δεν έχουν στοιχεία».
- Φορολόγηση καταθέσεων.
Δηλώσεις
- Ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης δήλωσε: «Δεν θα σας πω πόσα θα πάρουμε από την πατριωτική εισφορά, γιατί δεν ξέρω. Θεωρούμε ότι οι υψηλές περιουσίες πρέπει να συνεισφέρουν στα φορολογικά έσοδα και στο κοινωνικό σύνολο, όπως κάθε άλλος πολίτης. Είναι μια συγκεκριμένη πολιτική δέσμευση και κατεύθυνση που είμαστε αποφασισμένοι να υλοποιήσουμε. Θα ξεκινήσουμε με την εφαρμογή του περιουσιολογίου. Εκεί θα έχουμε τα στοιχεία μπροστά μας και εκεί θα εκτιμήσουμε τον φόρο του 1%».
- Ο Νίκος Νυφούδης τόνισε: «Πρόκειται για τους ανθρώπους που είναι πάρα πολύ πλούσιοι. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε τα στοιχεία… Πρέπει στη χώρα να θεσπιστεί ένα περιουσιολόγιο που θα καταγράφονται μετοχές, συμμετοχές σε εταιρείες στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό και από εκεί θα βγουν αυτοί οι άνθρωποι που αποτελούν το 1%. Αν ρωτάτε εμένα, δεν θεωρώ ούτε το 1.000.000 (ευρώ ως όριο πλούτου) -όχι ότι είναι λίγα χρήματα, είναι πάρα πολλά χρήματα, είναι όνειρο για τους περισσότερους από εμάς, αλλά μιλάμε για ανθρώπους που είναι πάρα πολύ πλούσιοι. Αλλά αυτή είναι η δική μου προσέγγιση».
- Ο Αντώνης Σαουλίδης υποστήριξε ότι «η εισφορά θα είναι έκτακτο μέτρο».
- Η Άννα Παπαδοπούλου, αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου, μίλησε αντίθετα «για μόνιμο φορολογικό μηχανισμό, ο οποίος θα στηριχθεί στο περιουσιολόγιο».
- Ο Γιώργος Παππάς, στέλεχος οικονομικού σχεδιασμού, την περιέγραψε ως «1% επί της καθαρής περιουσίας του πλουσιότερου 1%, συμπεριλαμβάνοντας ακίνητα, μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις κ.λπ.».
- Ο Κώστας Καρπουχτσής είχε μιλήσει για «πατριωτική εισφορά σε πολύ συγκεκριμένους και πολύ μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους», αφήνοντας όμως αδιευκρίνιστο το ύψος και τη μορφή της επιβάρυνσης.
- Αρκετοί άλλοι μιλούν για φορολόγηση καταθέσεων.
Ζητούνται απαντήσεις
Για τον «πατριωτικό φόρο» που σχεδιάζει ο κ. Τσίπρας, πρέπει να απαντηθούν τα ακόλουθα κρίσιμα ερωτήματα:
- Ποιο ακριβώς θα είναι το όριο περιουσίας; Ποιος ακριβώς θα θεωρείται «πλούσιος», προκειμένου να φορολογηθεί; Ποια είναι η φορολογητέα βάση;
- Τι θα περιλαμβάνεται στην «καθαρή περιουσία» του φορολογουμένου; Ποια στοιχεία θα δηλώνονται και πώς θα αποτιμώνται;
- Θα φορολογούνται από κοινού όλα τα περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, καταθέσεις, μετοχές, ομόλογα κ.λπ.);
- Θα προσμετράται και η πρώτη κατοικία στον υπολογισμό;
- Με τι αξία θα υπολογίζονται τα ακίνητα; Αντικειμενική ή εμπορική;
- Τι γίνεται σε περίπτωση υπόχρεου με μεγάλη ακίνητη περιουσία, αλλά με χαμηλό ετήσιο εισόδημα;
- Θα είναι μόνιμη η επιβάρυνση; Εάν καταβάλλεται κάθε χρόνο, δεν αποτελεί «έκτακτη πατριωτική εισφορά», αλλά έναν νέο ετήσιο φόρο πάνω στην ιδιοκτησία, οπότε ο πατριωτισμός θα μετριέται με βάση το εκκαθαριστικό της εφορίας.
- Η εξαγγελία για επιβάρυνση 1% με στόχο βεβαιωμένα έσοδα 2,02 δισ. € είναι ένας θεωρητικός υπολογισμός. Πόσα φορολογικά έσοδα εγγυώνται ότι θα μπουν στο δημόσιο ταμείο;
- Πόση θα είναι η επιβάρυνση για κάθε φορολογούμενο;
- Υπάρχει εκτίμηση για τις οικονομικές επιπτώσεις; Πώς θα αποτραπεί η φυγή κεφαλαίων ή η αλλαγή φορολογικής κατοικίας από τους υπόχρεους;
