Η συζήτηση γύρω από δημοφιλείς κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Temu, η Shein και η AliExpress, συχνά περιορίζεται σε θέματα αθέμιτου ανταγωνισμού, τελωνειακών διαδικασιών και, φυσικά, των εξαιρετικά χαμηλών τιμών.
Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αποκαλύπτουν ότι για την Ελλάδα, η απήχηση αυτών των πλατφορμών έχει ξεπεράσει κατά πολύ την αρχική εικόνα. Η χώρα μας εμφανίζει τη μεγαλύτερη διείσδυση κινεζικών marketplaces σε ολόκληρη την ευρωζώνη.
Διαβάστε επίσης: “Φρένο” στις παραγγελίες από Temu και Shein: Πτώση 53% στα δέματα μετά το τέλος των 3 ευρώ
Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση «Consumer Expectations Survey» της ΕΚΤ, η οποία διεξήχθη τον περασμένο Απρίλιο, εντυπωσιακό είναι το ποσοστό 79% των Ελλήνων καταναλωτών που δηλώνει ότι έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία αγορά από κινεζική πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου. Αυτό το ποσοστό είναι το υψηλότερο ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα. Την Ελλάδα ακολουθούν η Πορτογαλία με 77% και η Ισπανία με 69%. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης παρουσιάζουν πολύ χαμηλότερα ποσοστά, με τη Γερμανία στο 40% και τη Γαλλία στο 43%. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι οι Έλληνες καταναλωτές έχουν ενσωματώσει αυτές τις πλατφόρμες στις αγοραστικές τους συνήθειες σε πολύ μεγάλο βαθμό, θέτοντας τις εγχώριες επιχειρήσεις αντιμέτωπες με εταιρείες που προσφέρουν τεράστια ποικιλία προϊόντων, ανταγωνιστικές τιμές και παγκόσμια εμβέλεια.
Η ίδια η ΕΚΤ αποδίδει τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών σε διάφορους παράγοντες, όπως οι καταναλωτικές συνήθειες, η αναγνωρισιμότητα των πλατφορμών, η αποτελεσματικότητα των δικτύων διανομής, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, καθώς και η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των τοπικών εναλλακτικών στο λιανεμπόριο. Για την Ελλάδα, ο τελευταίος παράγοντας φαντάζει ιδιαίτερα κρίσιμος. Το υψηλό ποσοστό 79% υποδηλώνει ότι οι κινεζικές πλατφόρμες βρήκαν γόνιμο έδαφος σε μια αγορά όπου μεγάλο μέρος των καταναλωτών αναζητά πρωτίστως χαμηλές τιμές και ευρεία γκάμα επιλογών.
Η Τάση που Οδηγεί τους Καταναλωτές σε Αυτές τις Πλατφόρμες
Η έρευνα της ΕΚΤ είναι ξεκάθαρη ως προς τους λόγους που ωθούν τους καταναλωτές προς αυτές τις πλατφόρμες. Οι λέξεις που επαναλαμβάνονται συχνότερα στις απαντήσεις είναι «τιμή», «φθηνό» και «φθηνότερο». Η ακρίβεια των προηγούμενων ετών, αν και μπορεί να έχει αποκλιμακωθεί σε επίπεδο πληθωρισμού, έχει αφήσει πίσω της ένα συνολικά αυξημένο επίπεδο τιμών. Οι καταναλωτές συνεχίζουν να συγκρίνουν εντατικά τις διαθέσιμες επιλογές.
Η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, όπου η χρήση κινεζικών ιστοσελίδων λιανικής πώλησης είναι σημαντικά μεγαλύτερη. Η ΕΚΤ καταγράφει, ωστόσο, σημαντική χρήση και στα υψηλότερα εισοδήματα, γεγονός που αναιρεί την άποψη ότι πρόκειται αποκλειστικά για μια αγορά πολύ φθηνών προϊόντων που απευθύνεται σε συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα.
Δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι η ποικιλία. Ρούχα, είδη σπιτιού και κουζίνας, ηλεκτρονικές συσκευές και gadgets βρίσκονται μεταξύ των πιο δημοφιλών κατηγοριών. Το μοντέλο μέχρι σήμερα βασιζόταν κυρίως σε αγορές μικρής αξίας. Σχεδόν τα δύο τρίτα των παραγγελιών που καταγράφει η ΕΚΤ δεν υπερβαίνουν τα 25 ευρώ, ενώ περίπου το 90% κινείται κάτω από τα 50 ευρώ.
Παράλληλα, ένας στους πέντε καταναλωτές δηλώνει ότι πραγματοποιεί αγορές τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Η κλίμακα του φαινομένου είναι τεράστια. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται η ΕΚΤ, περίπου το 90% των αποστολών ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας έως 150 ευρώ που εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024 προέρχονταν από την Κίνα. Ο αριθμός των σχετικών αντικειμένων εκτινάχθηκε από 1,9 δισ. το 2023 σε 4,17 δισ. το 2024. Ωστόσο, τα νέα μέτρα που εφαρμόζονται στις χαμηλής αξίας αποστολές αρχίζουν να αλλάζουν τα δεδομένα.
Υπενθυμίζουμε ότι από την 1η Ιουλίου εφαρμόζεται χρέωση 3 ευρώ στα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Τα πρώτα στοιχεία που παρατίθενται για τη Λιέγη, μία από τις βασικές πύλες εισόδου του ευρωπαϊκού e-commerce, δείχνουν ότι οι αποστολές ηλεκτρονικού εμπορίου υποχώρησαν κατά 24% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο και κατά 41% σε σχέση με τον Ιούνιο. Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού: την ίδια περίοδο οι αποστολές σε ιδιώτες πελάτες από την Κίνα αξίας άνω των 150 ευρώ αυξήθηκαν κατά 10%. Εάν αυτή η τάση αποκτήσει μονιμότερα χαρακτηριστικά, η πίεση για το ελληνικό ηλεκτρονικό εμπόριο ενδέχεται να περάσει σε μια νέα φάση.
Υπάρχουν, βεβαίως, παράγοντες που εξακολουθούν να λειτουργούν υπέρ των ευρωπαϊκών και των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι καταναλωτές που δεν χρησιμοποιούν κινεζικές πλατφόρμες αναφέρουν κυρίως ανησυχίες για την ποιότητα, την αξιοπιστία, την ασφάλεια προσωπικών δεδομένων και πληρωμών, την εξυπηρέτηση μετά την πώληση και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ορισμένοι δηλώνουν επίσης ότι προτιμούν ευρωπαϊκά προϊόντα ή ότι επιθυμούν να στηρίζουν τοπικές επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας. Ωστόσο, η γεωπολιτική φαίνεται να έχει περιορισμένη επιρροή. Μόλις περίπου ένας στους πέντε δηλώνει ότι οι διεθνείς πολιτικές εντάσεις τον κάνουν λιγότερο πρόθυμο να αγοράσει από κινεζικές πλατφόρμες. Σε κάθε περίπτωση, η τιμή, η ευκολία και η ποικιλία παραμένουν ισχυρότερα κίνητρα.
*Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
