Το Υπουργείο Οικονομικών απαντά στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απαντά στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ σχετικά με τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, τονίζοντας ότι ένα σημαντικό μέρος των μέτρων που παρουσιάζονται ως νέες πρωτοβουλίες, έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή βρίσκονται σε πλήρη εφαρμογή.
Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκονται κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τους δανειολήπτες, όπως η προστασία της πρώτης κατοικίας, οι ρυθμίσεις οφειλών, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στην ανακοίνωσή του, με τον τίτλο «Το ΠΑΣΟΚ ανακαλύπτει σήμερα όσα έγιναν χθες», το Υπουργείο αντιπαραβάλλει τις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τις παρεμβάσεις που έχει ήδη υλοποιήσει, παρουσιάζοντας παράλληλα στοιχεία για την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους. Ειδικότερα, αναφέρεται στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (κόκκινα δάνεια) από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα, καθώς και στην υποχώρηση του σχετικού δείκτη από 101,3% σε 39,7%.
Ακολουθεί η αναλυτική απάντηση του Υπουργείου Οικονομικών στο ΠΑΣΟΚ:
«Το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει ως «νέο σχέδιο» μια σύνθεση από ήδη εφαρμοσμένες πολιτικές και παλιές προσεγγίσεις. Αναδεικνύει ως καινούργιες λύσεις όσα έχουν ήδη δρομολογηθεί, επαναφέρει ιδέες που έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα και, όπου επιχειρεί να εμφανιστεί πιο «ριζοσπαστικό», καταλήγει είτε να αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες είτε να προτείνει ρυθμίσεις που δημιουργούν νέες αδικίες εις βάρος των συνεπών φορολογουμένων και δανειοληπτών.
Ας εξετάσουμε, λοιπόν, τις προτάσεις του μία προς μία:
1. Προστασία κύριας κατοικίας: Έχει ήδη ψηφιστεί.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας. Η Κυβέρνηση έχει ήδη θεσμοθετήσει την προστασία αυτή, η οποία τίθεται σε εφαρμογή στις 21 Σεπτεμβρίου.
Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι δανειολήπτες έχουν πλέον τη δυνατότητα να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία, μέσω σταδιακής αποπληρωμής σε δόσεις, με αυτοματοποιημένο, αντικειμενικό τρόπο και χωρίς τις καθυστερήσεις των δικαστηρίων.
Αυτό, λοιπόν, που το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει σήμερα ως λύση, είναι ήδη νόμος του κράτους και αρχίζει να εφαρμόζεται άμεσα.
2. 120 δόσεις: Υπάρχουν ήδη 72 και έως 240 μέσω του εξωδικαστικού.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά την επαναφορά των 120 δόσεων.
Η Κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει ένα ευρύ πλέγμα ρυθμίσεων, προβλέποντας έως 72 δόσεις για παλαιότερες οφειλές, ενώ μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται δυνατότητα έως 240 δόσεων και για τις οφειλές προς το Δημόσιο.
3. Εξαγορά δανείου πριν την πώληση σε funds: Αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει να δίνεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να εξαγοράζει την οφειλή του σε χαμηλότερη τιμή πριν αυτή πωληθεί σε fund.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί αφερεγγυότητας.
Η Κυβέρνηση δεν εξαγγέλλει λύσεις που δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Έχει θεσμοθετήσει εργαλεία ρύθμισης τα οποία, με ρεαλιστικό και αντικειμενικό τρόπο, δίνουν τη δυνατότητα ακόμη και κουρέματος της οφειλής σε οφειλέτες που πραγματικά το έχουν ανάγκη. Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί ουσιαστικές λύσεις, όχι εύκολες υποσχέσεις που καταρρέουν μόλις συναντήσουν το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
4. Δάνεια σε ελβετικό φράγκο: «Λύση» που αγνοεί όσους ήδη πλήρωσαν.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο παραβλέπει ένα κρίσιμο δεδομένο: πάνω από το 33% των δανείων σε ελβετικό φράγκο έχει ήδη αποπληρωθεί.
Δεν είναι δυνατόν να θεσμοθετηθεί μια ρύθμιση που εντείνει την ανισότητα μεταξύ αποπληρωμένων και μη αποπληρωμένων δανείων. Η Πολιτεία, επιχειρώντας να διορθώσει ένα πρόβλημα, δεν μπορεί να δημιουργεί μια νέα αδικία εις βάρος εκείνων που υπήρξαν συνεπείς.
Η Κυβέρνηση υπέβαλε μια ρεαλιστική και σταθμισμένη πρόταση, η οποία προσφέρει σταθερότητα για το μέλλον και ελάφρυνση της οφειλής. Η ανταπόκριση των ίδιων των δανειοληπτών είναι ενδεικτική: έναν μήνα πριν τη λήξη του προγράμματος, το 60% των δανειοληπτών έχει ήδη καταθέσει αίτηση συμμετοχής.
5. «Υποχρεωτικός» εξωδικαστικός: Η υποχρεωτικότητα υπάρχει ήδη.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ήδη ένα πλήρως λειτουργικό εργαλείο. Με τον ν. 5072/2023, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης τόσο στους ευάλωτους δανειολήπτες όσο και σε μια ευρύτερη ομάδα που καλύπτει τη μεσαία τάξη.
Με τον ν. 5193/2025, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια διπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δωδεκαπλασιαστεί ο αριθμός των πολιτών που καλύπτονται.
Παράλληλα, οι τράπεζες είναι πλέον υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Ο μηχανισμός βασίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου:
- α) Στην ικανότητα αποπληρωμής, βάσει εισοδήματος και δαπανών.
- β) Στην αξία της περιουσίας, ώστε να προστατεύεται και η κοινωνική δικαιοσύνη.
Η ευρωπαϊκή αρχή της μη χειροτέρευσης, όπως ενσωματώνεται στον ν. 4738/2020, διασφαλίζει ότι οι πιστωτές δεν θα λάβουν λιγότερα από όσα θα λάμβαναν σε περίπτωση ρευστοποίησης.
Έχουν ήδη θεσπιστεί ευνοϊκότερες ρυθμίσεις στην πράξη: σταθερό επιτόκιο 3% και αλγόριθμος που οδηγεί σε μεγαλύτερα «κουρέματα».
Οι νέες προτάσεις του ΠΑΣΟΚ είναι ήδη πράξεις της κυβέρνησης
Απέναντι στις γενικόλογες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ, η Κυβέρνηση έχει δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά τόσο τους ευάλωτους όσο και τη μεσαία τάξη.
Συγκεκριμένα:
- Θεσμοθέτησε για όλους τους δανειολήπτες που τηρούν τη ρύθμιση του νόμου Κατσέλη την ευνοϊκή τοκοφορία που αποφάσισε ο Άρειος Πάγος, ενώ επιπλέον θεσμοθέτησε και την αναδρομικότητα.
- Αύξησε το ακατάσχετο όριο στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες, με όφελος 350 ευρώ μηνιαίας ρευστότητας για περίπου 1,7 εκατ. φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
- Θεσμοθέτησε την άρση κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του.
- Θέσπισε τη δυνατότητα χορήγησης 72 δόσεων για παλαιότερες οφειλές.
- Διεύρυνε το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα ένταξης σε περισσότερους πολίτες με μικρότερες οφειλές.
- Νομοθέτησε την προστασία της κύριας κατοικίας με αυτόματο και αντικειμενικό τρόπο, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.
- Πρότεινε μια δίκαιη και ρεαλιστική λύση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
- Ενεργοποιεί τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, ώστε ευάλωτοι οφειλέτες οι οποίοι δεν έχουν καμία δυνατότητα καταβολής ποσού για το δάνειό τους να μπορούν να παραμείνουν στην κατοικία τους ως μισθωτές, με δυνατότητα επαναγοράς της.
Η πραγματικότητα έχει ήδη προσπεράσει το ΠΑΣΟΚ
Και υπάρχει κάτι ακόμη που δεν χωρά σε συνθήματα: τα αποτελέσματα.
Ο δείκτης του ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για την Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ανήλθε σε 96,6%, όταν ο μέσος όρος για τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 119,3%. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 15η θέση, σε φθίνουσα σειρά, ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη.
Από το 2018, ο δείκτης του ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους ως ποσοστού του συνολικού ιδιωτικού χρέους έχει μειωθεί κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, από 70,8% σε 56,7% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη σημαντική βελτίωση στην εξυπηρέτηση των οφειλών.
Στους χρηματοδοτικούς φορείς –τράπεζες και servicers– τα κόκκινα δάνεια μειώθηκαν από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εξέλιξη του δείκτη μη εξυπηρετούμενου προς εξυπηρετούμενο δανεισμό: από 101,3% το 2018 έχει υποχωρήσει στο 39,7% σήμερα.
Το 2018, δηλαδή, ο εξυπηρετούμενος και ο μη εξυπηρετούμενος δανεισμός βρίσκονταν σχεδόν στα ίδια επίπεδα. Σήμερα ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη εξυπηρετούμενου, ενώ ταυτόχρονα τα κόκκινα δάνεια έχουν μειωθεί σημαντικά και σε απόλυτους αριθμούς.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ επιλέγουν να αγνοούν.
Το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα και απαιτεί συνεχή προσπάθεια. Δεν αντιμετωπίζεται, όμως, με την ανακύκλωση παλιών μεθόδων.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να συνεχίζει να ανακαλύπτει σήμερα όσα έγιναν χθες. Η πραγματικότητα, όμως, το έχει ήδη προσπεράσει.»
