Ο χρόνος αντίστροφα μετρά για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ, ο οποίος κορυφώνεται με την επικείμενη ανανέωση της ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) το φθινόπωρο. Η Αθήνα προσεγγίζει τις διαβουλεύσεις με πρωταρχικό στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των εγγυήσεων ασφαλείας. Η παρούσα συγκυρία, σημαδεμένη από παρατεταμένη αναταραχή στην ευρύτερη περιοχή, αυξημένη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και απειλές από το Ιράν, προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στις επικείμενες συνομιλίες.
Η προετοιμασία για τον διάλογο ξεκινά με την επίσκεψη στην Αθήνα της Αμερικανίδας υφυπουργού Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις, Άλισον Χούκερ, η οποία θα προετοιμάσει το έδαφος για την άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυρία Χούκερ αναμένεται να φτάσει στην Ελλάδα την επόμενη εβδομάδα (πιθανότατα την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου) και θα συναντηθεί με την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, συζητώντας όλα τα θέματα της ελληνοαμερικανικής ατζέντας. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει ήδη εκφράσει στον Γιώργο Γεραπετρίτη την πρόθεσή του να επισκεφθεί την Ελλάδα, ενώ ο νέος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου προγραμματίζεται να διεξαχθεί στην Αθήνα το φθινόπωρο.
Διαβάστε: Η ατζέντα της αναπληρώτριας υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στην Αθήνα – Άγγελος Συρίγος στο parapolitika.gr: “Ο αμερικανικός σχεδιασμός για την Ελλάδα παραμένει ανεξαρτήτως των σχεδίων που έχουν για την Τουρκία”
Στο επίκεντρο των συνομιλιών Ελλάδας-ΗΠΑ η Άμυνα
Κεντρικό κεφάλαιο των συνομιλιών θα αποτελέσει η Άμυνα. Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος αναμένεται να συνδεθεί άμεσα με την ανανέωση και επικαιροποίηση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA). Η συμφωνία, μετά την τροποποίηση του 2021, απέκτησε πενταετή χρονικό ορίζοντα και διαφορετική νομική αρχιτεκτονική. Η διαδικασία, επομένως, δεν αφορά απλώς την υπογραφή μιας «νέας συμφωνίας», αλλά την εξέλιξη ενός πλαισίου που ήδη έχει διευρύνει σημαντικά το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Για την Αθήνα, το κύριο ζητούμενο είναι η εξασφάλιση περαιτέρω αμερικανικής δέσμευσης για την ελληνική ασφάλεια, υπό τη μορφή εγγυήσεων. Οι στρατηγικές τοποθεσίες όπως η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη, η απόκτηση των F-35 και η αυξανόμενη διαλειτουργικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών, θα αποτελέσουν τη βάση της συζήτησης. Η πρόσφατη κλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με αιχμή τα θαλάσσια πάρκα, τις θαλάσσιες ζώνες και τις κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα του πρακτικού περιεχομένου της στρατηγικής σχέσης με τις ΗΠΑ σε συνθήκες κρίσης.
Στην εξίσωση μπαίνει και η ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Οι απειλές του Ιράν για πλήγματα κατά κρατών που θα διευκολύνουν αμερικανικές επιχειρήσεις, αυξάνουν τη σημασία των αμερικανικών υποδομών στην περιοχή και ενισχύουν αναπόφευκτα το ενδιαφέρον γύρω από τη Σούδα. Η Αθήνα, από τη δική της πλευρά, επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατηγική συνεργασία με την Ουάσινγκτον, αποφεύγοντας παράλληλα την άμεση εμπλοκή σε νέες περιφερειακές συγκρούσεις.
Στην ατζέντα και η Ενέργεια – Η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και των υποδομών LNG
Η ατζέντα, ωστόσο, δεν θα περιοριστεί στην Άμυνα. Αντιθέτως, αναμένεται να διευρυνθεί σημαντικά στα ζητήματα ενεργειακής συνεργασίας, τα οποία αποκτούν στρατηγική διάσταση στις σχέσεις Αθήνας – Ουάσινγκτον. Η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει τον ρόλο της ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με τον Κάθετο Διάδρομο, τις υποδομές LNG και τις περιφερειακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις να βρίσκονται στο ευρύτερο πεδίο των συζητήσεων. Η Ουάσινγκτον έχει επαναλάβει πρόσφατα τη στήριξή της στην ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επίσκεψη Ρούμπιο δεν θα είναι η μόνη υψηλού επιπέδου αμερικανική παρουσία που σχεδιάζεται. Στην Αθήνα αναμένεται το επόμενο διάστημα και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, με τις αμυντικές εκκρεμότητες και την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας να βρίσκονται στο επίκεντρο, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και επίσκεψη του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Η στόχευση της Αθήνας μέσα από το μπαράζ επισκέψεων κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων
Εφόσον το πρόγραμμα υλοποιηθεί, η διαδοχή των επισκέψεων Χούκερ, Ρούμπιο, Χέγκσεθ και Βανς, θα δημιουργήσει ένα πυκνό ελληνοαμερικανικό διπλωματικό ημερολόγιο. Πίσω από τον συμβολισμό, ωστόσο, βρίσκεται η ουσία της διαπραγμάτευσης: κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να μετατρέψει την αυξημένη γεωστρατηγική και ενεργειακή αξία της σε συγκεκριμένο πρόσθετο κεφάλαιο ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μέση Ανατολή μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα.
