Μονή Σινά: Η απόφαση του Αιγυπτιακού Ακυρωτικού Δικαστηρίου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς αναμένεται με αγωνία – Στάση αναμονής για Αθήνα και Κάιρο

Η απόφαση που αναμένεται την Κυριακή από το Αιγυπτιακό Ακυρωτικό Δικαστήριο σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, λειτουργεί ως βαρόμετρο για τις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις. Η εξέλιξη αυτή κορυφώνεται σε μια κρίσιμη περίοδο, όπου παρά τις πολύμηνες διπλωματικές διαβουλεύσεις, Αθήνα και Κάιρο δεν έχουν καταφέρει να επιλύσουν οριστικά μια εκκρεμότητα που δοκιμάζει την ισχυρή στρατηγική τους σχέση.

Διαβάστε: Αρχιεπίσκοπος Συμεών για τη Μονή Σινά: «Ελπίζω σε εξελίξεις έως το τέλος του καλοκαιριού» – Τι δηλώνει στο parapolitika.gr για τη συμφωνία με την Αίγυπτο και πώς απαντά στις επικρίσεις

Η τελική εκδίκαση της υπόθεσης έχει οριστεί για τις 23 Αυγούστου, με την ελληνική πλευρά να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό για περισσότερο από έναν χρόνο, μετά από μια δικαστική απόφαση τον Μάιο του 2025, η οποία προκάλεσε σημαντική ανησυχία στην Αθήνα και στη μοναστική κοινότητα. Εκπρόσωποι της Αιγύπτου είχαν διαβεβαιώσει τότε ότι ο θρησκευτικός χαρακτήρας της Μονής, η λειτουργία της και το δικαίωμα των μοναχών να χρησιμοποιούν τους χώρους της διασφαλίζονται, απορρίπτοντας ερμηνείες περί κλεισίματος ή κατάσχεσης. Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο αφορά τις εκτάσεις και τα ακίνητα που περιβάλλουν το μοναστηριακό συγκρότημα, για τα οποία η δικαστική κρίση δημιούργησε νέα δεδομένα ως προς την κυριότητα.

Μονή Σινά: Αναμένονται αποφάσεις τις επόμενες ημέρες

Η υπόθεση απέκτησε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, δεδομένου ότι λίγες εβδομάδες νωρίτερα, κατά την επίσκεψη του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην Αθήνα στις 7 Μαΐου 2025, τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Αιγύπτιος ηγέτης είχαν τονίσει τη σημασία της διαφύλαξης της Μονής ως ζωντανού κέντρου του ελληνορθόδοξου κόσμου. Μετά την αρχική δικαστική απόφαση, οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, συμφωνώντας ότι η λύση θα βασιστεί στην ήδη διαμορφωμένη κοινή κατανόηση. Ακολούθησε μετάβαση ελληνικής αντιπροσωπείας στο Κάιρο, αλλά η διαδικασία δεν οδήγησε σε οριστική συμφωνία. Οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται έκτοτε σε πολιτικό, διπλωματικό και νομικό επίπεδο. Το κύριο ζητούμενο είναι η εξεύρεση μιας φόρμουλας που θα κατοχυρώνει τη μοναστική ζωή και τη χρήση των χώρων από τη Μονή, συμβατή ταυτόχρονα με το αιγυπτιακό νομικό πλαίσιο. Έχει εξεταστεί, μεταξύ άλλων, η αναγνώριση της κυριότητας των χώρων στο αιγυπτιακό Δημόσιο, με παράλληλη κατοχύρωση της αιώνιας χρήσης και κατοχής τους από τη Μονή, χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Οι εκκρεμότητες

Παρόλα αυτά, εκκρεμότητες παραμένουν για συγκεκριμένα ακίνητα και εκτάσεις εκτός των τειχών, συμπεριλαμβανομένων των κήπων που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία της μοναστικής κοινότητας. Η αδυναμία οριστικής διευθέτησης αυτών των θεμάτων προσδίδει κρίσιμη σημασία στην απόφαση της Κυριακής. Τα τελευταία χρόνια, Αθήνα και Κάιρο έχουν οικοδομήσει μια ισχυρή στρατηγική σχέση, που καλύπτει από την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και την ενεργειακή συνεργασία, έως τον συντονισμό για περιφερειακές εξελίξεις. Μια δικαστική εξέλιξη που θα περιπλέξει περαιτέρω την επίτευξη συμβιβασμού για τη Μονή, θα δημιουργούσε ένα δύσκολο πολιτικό ζήτημα σε μια σχέση στην οποία και οι δύο κυβερνήσεις έχουν επενδύσει σημαντικά. Στην Αθήνα, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στην προστασία της λειτουργίας της Μονής.

Ανάγκη για σαφές και ανθεκτικό νομικό πλαίσιο

Θεωρείται ζωτικής σημασίας η καθιέρωση ενός σαφούς και ανθεκτικού νομικού πλαισίου, το οποίο θα αποτρέπει μελλοντικές αμφισβητήσεις στο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Στην εξίσωση έχουν προστεθεί επίσης το ζήτημα της νομικής προσωπικότητας της Μονής, καθώς και η εκκρεμότητα της πολιτειακής αναγνώρισης από την Αίγυπτο του νέου Αρχιεπισκόπου και Ηγουμένου Συμεών.

Η παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να αναδείξει το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι τέσσερις ευρωβουλευτές του, Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, υπέβαλαν νέα κοινή γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενόψει της επικείμενης εκδίκασης. Με την παρέμβασή τους, θέτουν ερωτήματα σχετικά με τη νομική προσωπικότητα της Μονής, την αναγνώριση του Αρχιεπισκόπου και τη δυνατότητα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας του ιστορικού ιδιοκτησιακού καθεστώτος της. Ζητούν, επιπλέον, από την Κομισιόν να διευκρινίσει εάν οι εξελίξεις έχουν ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης της Αιγύπτου και εάν συνάδουν με τις διεθνείς υποχρεώσεις του Καΐρου ως προς τη θρησκευτική ελευθερία και την προστασία ιστορικών θρησκευτικών ιδρυμάτων.

Η σημασία της απόφασης

Η Κυριακή, λοιπόν, δεν σηματοδοτεί απλώς το τέλος ενός ακόμη δικαστικού κύκλου. Η απόφαση αυτή έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει καθοριστικά το περιθώριο που απομένει για την επίτευξη μιας συμφωνημένης πολιτικής και νομικής λύσης. Δεδομένου ότι η Αθήνα επιδιώκει να διαχωρίσει το συγκεκριμένο ζήτημα από τον ευρύτερο στρατηγικό χαρακτήρα των σχέσεων με την Αίγυπτο, ο τρόπος διαχείρισης της επόμενης ημέρας από το Κάιρο θα αποτελέσει ουσιαστικό τεστ για την ικανότητα των δύο πλευρών να μετατρέψουν την επανειλημμένα διακηρυγμένη πολιτική βούληση σε μια οριστική και βιώσιμη διευθέτηση. Υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία χρόνια, η Αίγυπτος υλοποιεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανάπτυξης στην περιοχή του Σινά, με στόχο την προστασία και ανάδειξη του μνημείου, καθώς και την προώθηση του θρησκευτικού τουρισμού. Παράλληλα, η ελληνική πολιτεία, σε συνεργασία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση και την Ακαδημία Αθηνών, συμβάλλει στη συντήρηση των ανεκτίμητων χειρόγραφων, εικόνων και ψηφιδωτών της Μονής.

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή