Προκαταβολή 5.000 ευρώ για έξοδα εγκατάστασης, πενταετής υποχρέωση παραμονής και επέκταση του προγράμματος σε Δράμα, Φλώρινα, Σέρρες και άλλες επτά περιφερειακές ενότητες – Αναλυτικά οι ανακοινώσεις της Δόμνας Μιχαηλίδου για οικογένειες, σχολικά γεύματα, παιδική προστασία και στεγαστικά προγράμματα.
Μια νέα οικονομική δυνατότητα ανοίγει για πολίτες και οικογένειες που επιθυμούν να εγκατασταθούν μόνιμα στην ελληνική περιφέρεια. Από την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026, τέθηκε σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα του διευρυμένου Προγράμματος Μετεγκατάστασης.
Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας προβλέπει οικονομική ενίσχυση 10.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, με δυνατότητα προκαταβολής των πρώτων 5.000 ευρώ για την κάλυψη των αρχικών εξόδων μετακόμισης.
Η Υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου, παρουσιάζοντας το πρόγραμμα στην ΕΡΤ1, εξήγησε ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση περιοχών που αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση και δυσκολίες συγκράτησης των νέων οικογενειών.
«Το κράτος δίνει 10.000 ευρώ, με 50% προκαταβολή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι 10 περιφερειακές ενότητες που εντάσσονται στο πρόγραμμα
Το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο, επεκτείνεται πλέον στις ακόλουθες περιοχές:
- Δράμα
- Φλώρινα
- Κιλκίς
- Σέρρες
- Πέλλα
- Καστοριά
- Κοζάνη
- Γρεβενά
- Ιωάννινα
- Θεσπρωτία
Η προηγούμενη εφαρμογή του προγράμματος αφορούσε τους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας. Η επέκταση στοχεύει στη δημιουργία νέων κινήτρων εγκατάστασης τόσο στη Βόρεια Ελλάδα όσο και στην Ήπειρο, εστιάζοντας σε περιοχές με έντονες δημογραφικές προκλήσεις.
Τρόπος καταβολής των 10.000 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον τρόπο καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης. Στην πιλοτική εφαρμογή διαπιστώθηκε ότι το αρχικό κόστος της μετακόμισης αποτελούσε εμπόδιο. Για τον λόγο αυτό, προβλέφθηκε η δυνατότητα προκαταβολικής καταβολής των πρώτων 5.000 ευρώ, ώστε να καλυφθούν άμεσα έξοδα μεταφοράς, εγκατάστασης και στέγασης. Το υπόλοιπο ποσό θα καταβάλλεται σύμφωνα με τη διαδικασία και τους όρους του προγράμματος.
Η Δόμνα Μιχαηλίδου τόνισε ότι η αλλαγή προέκυψε από την εμπειρία της εφαρμογής στον Έβρο, όπου οι ενδιαφερόμενοι χρειάζονταν οικονομική υποστήριξη από τα πρώτα στάδια της μετεγκατάστασης.
Βασική προϋπόθεση: Πέντε χρόνια μόνιμης κατοικίας
Το πρόγραμμα δεν είναι απλή επιδότηση μετακόμισης χωρίς δεσμεύσεις. Οι δικαιούχοι οφείλουν να διαθέτουν κατοικία στην περιοχή που επιλέγουν να εγκατασταθούν, είτε ιδιόκτητη είτε μισθωμένη. Επιπλέον, πρέπει να διατηρήσουν τη μόνιμη εγκατάστασή τους για πέντε έτη. Η Υπουργός ξεκαθάρισε ότι, σε περίπτωση μη τήρησης των όρων, μπορεί να ζητηθεί η επιστροφή της οικονομικής ενίσχυσης. Η πρόβλεψη αυτή εξασφαλίζει ότι οι πόροι κατευθύνονται σε πραγματικές μετεγκαταστάσεις.
Επέκταση και σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα της περιφέρειας
Μια ακόμη σημαντική διαφοροποίηση είναι ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται σε μικρούς ακριτικούς οικισμούς. Σύμφωνα με τη Δόμνα Μιχαηλίδου, στόχος είναι να μπορούν να εγκατασταθούν οικογένειες και σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα της περιφέρειας, όπου υπάρχουν απαραίτητες υποδομές όπως σχολεία και νοσοκομεία. Η Υπουργός αναγνώρισε ότι η απόφαση μιας οικογένειας να μετακομίσει εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως η πρόσβαση στην εκπαίδευση, οι υπηρεσίες υγείας, η εργασία και οι δυνατότητες κοινωνικής ζωής. Η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδέσει το οικονομικό κίνητρο με μια ολοκληρωμένη πολιτική ενίσχυσης της περιφέρειας. Στο πλαίσιο του σχεδιασμού προβλέπονται 1.000 μετεγκαταστάσεις.
Αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος
Η επέκταση του προγράμματος εντάσσεται στην προσπάθεια αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος, που επηρεάζει ιδιαίτερα τις ακριτικές και ορεινές περιοχές. Η μείωση του πληθυσμού δημιουργεί αλυσιδωτές συνέπειες για την τοπική οικονομία, τις επιχειρήσεις, τις σχολικές μονάδες και τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών. Με την οικονομική ενίσχυση των 10.000 ευρώ, το Υπουργείο επιχειρεί να δημιουργήσει πρόσθετα κίνητρα για την εγκατάσταση νέων νοικοκυριών. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί από τις προοπτικές απασχόλησης και διαβίωσης που θα προσφέρουν οι περιοχές υποδοχής.
Σχολικά γεύματα σε 2.000 δημοτικά σχολεία και 160 δήμους
Στη συνέντευξή της, η Δόμνα Μιχαηλίδου αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα σχολικών γευμάτων, το οποίο εφαρμόζεται σε περίπου 2.000 δημοτικά σχολεία και 160 δήμους. Η παροχή αφορά όλους τους μαθητές των σχολείων που συμμετέχουν, χωρίς διαχωρισμό με βάση το εισόδημα, για την αποφυγή κοινωνικού στιγματισμού. «Θέλουμε να φτάσουμε στο σημείο να παίρνουν όλα τα παιδιά ζεστό σχολικό γεύμα», τόνισε. Η επιλογή των περιοχών βασίζεται σε κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, ενώ τα μενού ακολουθούν τις αρχές της μεσογειακής διατροφής και αξιολογούνται με τη συμμετοχή του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.
Έλεγχοι για την ποιότητα των γευμάτων
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την ποιότητα των σχολικών γευμάτων, η Υπουργός ανέφερε ότι προβλέπονται έλεγχοι από τον ΕΦΕΤ και τον ΟΠΕΚΑ. Κάλεσε τους γονείς να αξιοποιούν τις επίσημες διαδικασίες υποβολής παραπόνων, όπως οι σχολικές επιτροπές παραλαβής, η τηλεφωνική γραμμή 1555 και οι αρμόδιες υπηρεσίες. Έδωσε έμφαση στη διατροφική ισορροπία, τονίζοντας την ανάγκη για εναλλαγή οσπρίων, ψαριού και κρέατος στα γεύματα.
Μείωση παιδιών σε ιδρύματα: από 2.200 το 2019 σε 960
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παιδική προστασία και στη μείωση του αριθμού των παιδιών σε ιδρύματα. Το 2019 φιλοξενούνταν περίπου 2.200 παιδιά, ενώ σήμερα ο αριθμός έχει περιοριστεί στα 960. «Από 2.200 παιδιά σπάσαμε το φράγμα των χιλίων και τώρα είμαστε στα 960 παιδιά που είναι στα ιδρύματα», ανέφερε. Η μείωση αποδίδεται στην καλύτερη καταγραφή, τη θέσπιση προδιαγραφών και την επιτάχυνση των διαδικασιών υιοθεσίας και αναδοχής. Βασικός στόχος παραμένει η ανατροφή των παιδιών σε οικογενειακό περιβάλλον, εφόσον εξυπηρετεί το συμφέρον τους.
Ημιαυτόνομη διαβίωση για εφήβους άνω των 15 ετών
Η Δόμνα Μιχαηλίδου αναγνώρισε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μεγαλύτεροι ανήλικοι στην εύρεση οικογένειας. Για τον λόγο αυτό, έχουν αναπτυχθεί προγράμματα ημιαυτόνομης διαβίωσης για εφήβους 15 ετών και άνω. Περίπου 200 παιδιά συμμετέχουν ήδη σε αντίστοιχες δομές, διαμένοντας σε διαμερίσματα με την υποστήριξη κοινωνικών λειτουργών και φροντιστών, αποκτώντας δεξιότητες για την ενήλικη ζωή. Η παρέμβαση αποσκοπεί στη μείωση της μακροχρόνιας ιδρυματικής φροντίδας και στη δημιουργία ασφαλέστερων συνθηκών μετάβασης στην αυτονομία.
Στεγαστικό: Αλλαγές και νέα προγράμματα
Η Υπουργός αναφέρθηκε στη στεγαστική κρίση, χαρακτηρίζοντάς την σύνθετο πρόβλημα πανευρωπαϊκό. Παρουσίασε κυβερνητικές παρεμβάσεις για την απόκτηση κατοικίας και την αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων, όπως τα προγράμματα «Σπίτι μου 1», «Σπίτι μου 2», «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και η επιστροφή ενοικίου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην επόμενη φάση του «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με στόχο την αξιοποίηση κλειστών κατοικιών. Προανήγγειλε την προετοιμασία του προγράμματος «Σπίτι μου 3», με αλλαγές στα ηλικιακά όρια και την αξία των επιλέξιμων ακινήτων. Οι τελικοί όροι θα καθοριστούν από τις επίσημες αποφάσεις και προσκλήσεις.
Το στοίχημα των 10.000 ευρώ: Επιστροφή της ζωής στην περιφέρεια
Η νέα φάση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης αποτελεί άμεση οικονομική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης. Η δυνατότητα προκαταβολής 5.000 ευρώ διευκολύνει πρακτικά όσους χρειάζονται χρήματα για τη μετακόμισή τους. Ωστόσο, το πραγματικό στοίχημα υπερβαίνει την αρχική οικονομική ενίσχυση. Για μόνιμη εγκατάσταση στην περιφέρεια, απαιτούνται πρόσβαση σε κατοικία, σταθερό εισόδημα, σχολεία, υγειονομικές υπηρεσίες και προοπτική για το μέλλον. Η επιτυχία του προγράμματος θα αποτυπωθεί όχι μόνο στον αριθμό των αιτήσεων, αλλά και στον αριθμό των νοικοκυριών που θα παραμείνουν στις νέες περιοχές κατοικίας τους μετά την ολοκλήρωση της πενταετίας.
